Bơm ly tâm và bơm hướng trục là hai dòng máy bơm phổ biến, đóng vai trò quan trọng trong các hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện đại. Tuy nhiên, hai dòng máy bơm này lại sở hữu những đặc tính kỹ thuật trái ngược nhau hoàn toàn. Bài viết này, MT sẽ so sánh bơm ly tâm và bơm hướng trục một cách chi tiết, giúp bạn đưa ra quyết định đầu tư chính xác nhất.
Giới thiệu về bơm ly tâm
Bơm ly tâm là loại máy bơm thủy lực cánh dẫn, hoạt động trên nguyên lý của lực ly tâm. Chất lỏng được dẫn vào tâm của cánh quạt (mắt bơm) và được đẩy ra mép cánh quạt nhờ lực ly tâm, từ đó tạo ra áp suất để đẩy nước đi.
Cấu tạo cơ bản của một chiếc bơm ly tâm bao gồm:
- Bánh xe công tác (Impeller): Thành phần quan trọng nhất, có thể là dạng kín, hở hoặc bán hở.
- Trục bơm (Shaft): Thường làm bằng thép hợp kim hoặc inox, kết nối cánh bơm với động cơ.
- Vỏ bơm (Casing): Thường có dạng xoắn ốc (volute) để biến động năng thành áp năng.
- Bộ phận dẫn hướng: Giúp dòng chảy đi vào và ra một cách tối ưu.
- Bộ phận làm kín (Mechanical Seal hoặc Gland Packing): Ngăn chặn rò rỉ chất lỏng.
Nguyên lý hoạt động của bơm ly tâm dựa trên sự kết hợp giữa lực ly tâm và phương trình Bernoulli. Khi cánh bơm quay với tốc độ cao, chất lỏng dưới tác động của lực ly tâm bị văng ra xa tâm quay, tạo ra một vùng chân không tại mắt bơm. Áp suất khí quyển hoặc áp suất bồn chứa sẽ đẩy chất lỏng vào vùng chân không này, tạo thành một dòng chảy liên tục. Trong vỏ xoắn ốc, vận tốc của chất lỏng giảm dần và chuyển hóa thành áp suất (cột áp).
Bơm ly tâm rất đa dạng về chủng loại:
- Bơm ly tâm trục ngang: Phổ biến trong dân dụng, hệ thống PCCC, cấp nước nhà máy.
- Bơm ly tâm trục đứng: Thường là bơm đa tầng cánh, dùng cho nhà cao tầng hoặc hệ thống lọc nước RO cần cột áp cực cao.
Giới thiệu về bơm hướng trục
Khác với bơm ly tâm, bơm hướng trục (Axial Flow Pump) đẩy chất lỏng đi dọc theo trục của máy bơm. Nếu bạn tưởng tượng cánh quạt của một chiếc tàu thủy hoặc quạt trần, đó chính là hình ảnh mô phỏng gần nhất của bơm hướng trục.
Cấu tạo chính gồm:
- Cánh bơm dạng chân vịt (Propeller): Các lá cánh có hình dạng khí động học đặc biệt.
- Vỏ bơm dạng ống (Casing): Thường là một đoạn ống thẳng hoặc uốn cong nhẹ.
- Cánh hướng dòng (Guide Vanes): Đặt sau cánh bơm để triệt tiêu chuyển động xoáy của dòng chảy, chuyển hóa động năng thành áp năng.
Khi cánh bơm quay, các lá cánh tạo ra một lực nâng tác động lên chất lỏng. Chất lỏng không bị văng ra ngoài theo phương ly tâm mà bị đẩy thẳng dọc theo trục bơm. Do hướng của dòng chảy không đổi (song song với trục), tổn thất năng lượng do thay đổi hướng dòng chảy là rất thấp, giúp đạt được lưu lượng cực lớn.
So sánh bơm ly tâm và bơm hướng trục
Để giúp quý độc giả có cái nhìn trực quan nhất trong việc so sánh bơm ly tâm và bơm hướng trục, dưới đây là bảng tổng hợp các thông số kỹ thuật và đặc tính vận hành:
| Tiêu chí so sánh | Bơm ly tâm | Bơm hướng trục |
| Hướng dòng chảy | Vào hướng trục, ra hướng kính (vuông góc trục) | Luôn song song với trục bơm |
| Cột áp (H) | Cao (Có thể lên đến hàng trăm mét) | Thấp (Thường dưới 20 mét) |
| Lưu lượng (Q) | Trung bình đến thấp | Rất lớn (Khổng lồ) |
| Tốc độ cụ thể (Ns) | Thấp (từ 500 – 4000) | Cao (trên 9000) |
| Kích thước | Gọn nhẹ hơn đối với cùng công suất | Thường lớn, cồng kềnh hơn |
| Hiệu suất | Cao nhất ở dải cột áp trung bình | Cao nhất ở dải cột áp thấp |
| Đường đặc tính công suất | Công suất tăng khi lưu lượng tăng | Công suất giảm khi lưu lượng tăng (Nguy hiểm khi đóng van đầu ra) |
| Khả năng xử lý tạp chất | Hạn chế (Dễ tắc nghẽn nếu cánh kín) | Tốt hơn nhờ khe hở cánh lớn |
| Giá thành | Đa dạng, từ thấp đến cao | Thường rất cao do quy mô thiết bị lớn |
Nên chọn bơm ly tâm hay bơm hướng trục?
Việc lựa chọn không dựa trên việc loại bơm nào “tốt hơn”, mà dựa trên việc loại nào “phù hợp hơn” với bài toán kỹ thuật của bạn.
Bạn nên chọn bơm ly tâm nếu dự án thuộc các trường hợp sau:
- Hệ thống cấp nước tòa nhà, khu dân cư: Cần cột áp lớn để thắng lực cản đường ống và độ cao.
- Bơm tăng áp (Booster): Sử dụng các loại bơm ly tâm trục đứng đa tầng cánh để tạo áp suất mạnh.
- Công nghiệp hóa chất, thực phẩm: Đòi hỏi sự ổn định và khả năng điều chỉnh lưu lượng linh hoạt. Đặc biệt, dòng bơm ly tâm trục ngang là lựa chọn phổ biến nhất vì dễ bảo trì.
- Hệ thống PCCC: Cần áp lực nước mạnh để phun xa và cao.
Hãy đầu tư bơm hướng trục nếu bạn đối mặt với:
- Dự án thủy lợi, nông nghiệp: Tưới tiêu cho diện tích hàng trăm hecta với độ cao chênh lệch mực nước thấp (2-5m).
- Thoát nước đô thị: Xử lý nước mưa, chống ngập tại các trạm bơm đầu mối.
- Hệ thống tuần hoàn nước lớn: Trong các nhà máy xử lý nước thải tập trung hoặc nhà máy điện.
Ví dụ minh họa:
- Tình huống 1: Một nhà máy dệt cần bơm nước từ bể chứa dưới đất lên bồn trung gian cao 30m, lưu lượng 50m3/h → Giải pháp: Chọn bơm ly tâm trục ngang.
- Tình huống 2: Một trạm bơm chống ngập tại TP.HCM cần bơm 10.000 m3/h từ kênh ra sông, độ cao chênh lệch chỉ 3m. → Giải pháp: Chọn bơm hướng trục.
Tìm hiểu thêm: Công suất bơm ly tâm
Địa chỉ mua bơm ly tâm GEA Hilge chính hãng giá tốt
Trong các ngành công nghiệp yêu cầu tiêu chuẩn vệ sinh khắt khe như Dược phẩm, Thực phẩm và Đồ uống, thương hiệu GEA Hilge (Đức) luôn là cái tên đứng đầu. Các dòng bơm ly tâm của GEA Hilge được chế tạo từ thép không gỉ cán nguội, bề mặt được đánh bóng cơ học hoặc điện hóa, đảm bảo không có vùng chết cho vi khuẩn trú ngụ.
MT tự hào là đối tác tin cậy cung cấp các giải pháp máy bơm cao cấp, bao gồm các dòng bơm ly tâm chuyên dụng cho quy trình sinh học và thực phẩm. Chúng tôi cam kết:
- Chứng nhận xuất xứ (CO) và chất lượng (CQ): Đảm bảo hàng chính hãng.
- Dịch vụ hậu mãi: Khả năng cung cấp linh kiện thay thế (phớt cơ khí, cánh bơm) nhanh chóng.
- Hỗ trợ kỹ thuật: Tư vấn lựa chọn điểm làm việc tối ưu.
Không chỉ cung cấp các loại máy bơm chất lượng từ các thương hiệu như GEA Hilge, MT còn mang đến giải pháp tổng thể: từ Bioreactors, Fermenters đến hệ thống lọc dòng chảy ngang và CIP/SIP modules. Chúng tôi cam kết đồng hành cùng khách hàng từ khâu thiết kế đến dịch vụ hậu mãi chuyên nghiệp nhất.
Hy vọng qua những so sánh bơm ly tâm và bơm hướng trục trong bài viết này, bạn đã có thể lựa chọn được loại bơm phù hợp. Để được tư vấn chi tiết hơn về các loại bơm ly tâm và bơm hướng trục, cũng như các giải pháp cho hệ thống xử lý chất lỏng của bạn, hãy liên hệ với MT – đơn vị cung cấp thiết bị quy trình sinh học hàng đầu hiện nay.
